DIT is wat ik zie!

Iedereen die mij kent weet dat ik slechtziend ben. Maar wat zie ik nou precies? Dat is lastig uit te leggen, zeker in mijn geval. In deze blog ga ik mijn best doen om een zo duidelijk mogelijke omschrijving van mijn zicht te geven.

Deze blog is geen compleet antwoord op de vraag: ‘wat ziet iemand die slechtziend is?’, maar geeft wel een indruk.

Mijn exemplaren werken niet zo goed. Foto door Mustafa ezz: https://www.pexels.com/nl-nl/foto/ondiepe-focusfotografie-van-menselijke-ogen-834783/

Even in het kort: wat heb ik?

Ik heb sinds mijn geboorte retinitis pigmentosa. Dit is een oogaandoening waarbij de cellen in het netvlies kapotgaan. Het begint met nachtblindheid, vervolgens valt het gezichtsveld weg totdat er een klein stukje centraal zicht (een kokertje) overblijft. Uiteindelijk verslechtert dat ook, de ziekte leidt dus tot blindheid. Het is een genetische aandoening.

Er bestaan veel variaties op deze aandoening, omdat het door veel verschillende gendefecten veroorzaakt kan worden. Tegen ‘mijn’ gendefect is nu een behandeling beschikbaar die verdere verslechtering moet tegengaan en het resterende zicht kan verbeteren. Deze behandeling, waarbij een gezond gen onder narcose in het oog wordt aangebracht, heb ik in 2021 ondergaan.

Gezichtsscherpte

Qua gezichtsscherpte zit ik met mijn linkeroog op 50% en met mijn rechteroog op 63%. Dat betekent dat ik een bord dat jullie op 100 meter afstand kunnen lezen met mijn linkeroog dus op 50 meter afstand kan lezen en met mijn rechteroog op 63 meter. Hoe het met beide ogen samen precies zit weet ik niet, maar lezen op een afstand gaat me, met goed licht, nog redelijk goed af.

Kleuren

Mijn kleurwaarneming is enigszins verstoord. Kleuren als blauw en groen kan ik niet altijd goed onderscheiden. Bij het kaartspel UNO haal ik deze kleuren ook vaak door elkaar. Roze en oranje kan ik ook moeilijk onderscheiden. In een kledingwinkel vraag ik het liefste toch maar aan iemand welke kleur iets heeft voordat ik het koop.

En nee, ik koop geen roze kleding!

Diepte

Mijn dieptezicht is naar wat ik weet niet heel goed. Ik kan wel zien of iets verder weg is, doordat het dan kleiner is dan als het dichterbij staat. Echter, een kleine trap die niet goed gemarkeerd is wil ik nog weleens missen. Dit komt echter ook door mijn beperkte gezichtsveld, hierover lees je hieronder meer.

Gezichtsveld

Veel mensen met mijn aandoening hebben een kokervisie. Bij mij is het net even anders.

Rondom het midden van mijn gezichtsveld zit een soort ring waarin het beeld grotendeels is weggevallen. Ik merk dat ik in dat gebied soms wel bewegende dingen kan waarnemen als het contrast en het licht goed zijn, maar het blijft vaag. Dingen die stilstaan zie ik in dat gebied helemaal niet. Om even een voorbeeld te geven: als jij tegenover mij zit op een meter afstand, we bewegen allebei niet en ik kijk je strak aan, dan zie ik maar een deel van je gezicht. Als ik of jij met het hoofd beweegt zie ik meer van je gezicht.

Om de vage ring heen heb ik geen gezichtsvelduitval, waardoor ik nog wel vanuit mijn ooghoeken kan waarnemen.

Aan de onderkant van mijn gezichtsveld zit ook weer zo’n ‘vage’ zone. Deze zit bijna aan de ring vast. Hierdoor moet ik goed opletten of ik niet over stoeprandjes struikel. In drukke, vreemde omgevingen kan ik beter met een taststok lopen, want een trappetje naar beneden wil ik, zoals ik al eerder benoemde, nog weleens missen.

Donker en licht

Mensen met ‘normale’ ogen moeten ook wennen aan donker en licht, maar bij mij zit dat net iets anders.

Als het buiten donker is en ik loop niet onder lantaarnpalen is mijn beeld grotendeels zwart. Ik zie dan geen stoepranden en ik zie dan niet hoe een pad loopt. Ik gebruik dan ook een taststok om veilig over straat te kunnen.

Als er wel licht is van lantaarnpalen is zie ik fietsers als zwarte schimmen voorbij komen als ze in mijn koker vallen. Voor mijn behandeling zag ik alleen hun voor- en/of achterlicht. Voorbijkomende wandelaars zie ik ook als zwarte schimmen, voor de behandeling zag ik ze helemaal niet.

Bij veel licht van lantaarnpalen op bekend terrein kan ik in feite mijn taststok wegstoppen en dan zou ik met mijn herkenningsstok kunnen lopen. Echter, iedere keer wisselen is onpraktisch. Ik zou dat dan zowat om de tien seconden moeten doen, dus soms duw ik mijn taststok gewoon als een soort karretje voor me uit.

Als ik van licht naar donker ga of omgekeerd, moet ik altijd even wennen. Bij het van licht naar donker gaan is het gelukkig wel minder lang vergeleken met voor mijn behandeling.

Ik heb vaak last van overmatig licht. Daarom doe ik thuis niet meer lampen aan dan nodig en draag ik bij helder of zonnig weer altijd een zonnebril. Een hoed zou me ook kunnen helpen om het licht van boven te filteren, want zelfs met een zonnebril heb ik daar nog last van. Bij overmatig licht worden mijn ogen snel moe en zie ik een soort mist.

Welke dingen kan ik niet vanwege mijn visuele beperking?

Voornamelijk dingen waarvoor een goed gezichtsveld nodig is, zoals balsporten, fietsen en autorijden. Verder zijn veel dingen lastiger, zoals een bepaald product vinden in een onbekende winkel of me oriënteren in een onbekend gebouw.

Wat kan ik wel?

Met behulp van Google Maps kan ik me redden in een onbekende omgeving, al kost het veel energie. Hartje Den Haag is bijvoorbeeld een plek waar ik niet graag alleen naartoe zou gaan, het centrum van Amsterdam overigens ook niet, al ken ik dat wel een beetje. Het continu ‘scannen’ van een drukke omgeving is vermoeiend. Dat wil echter niet zeggen dat ik niet zelfstandig met het openbaar vervoer kan reizen, want dat gaat me heel goed af.

Andere dingen die goed gaan zijn bijvoorbeeld: gezichten herkennen, lezen en details herkennen. Daardoor kan ik mijn administratie en mijn inkopen prima doen.

Het huishouden doe ik deels zelf, ik krijg ondersteuning, omdat ik niet al het vuil zie liggen.

In feite kan ik de meeste dingen gewoon doen, maar ze kosten vaak wel wat meer tijd en energie.

Welke hulpmiddelen gebruik ik?

Overdag loop ik meestal met een herkenningsstok. Deze stok is puur om aan mensen te laten zien dat ik slechtziend ben; hij reikt niet tot de grond. Ik gebruik hem soms wel om te voelen waar de stoeprand is of om te checken of ik na het oversteken niet tegen een paaltje aanloop (door hem heen en weer te bewegen voordat ik de stoep opstap).

Als het donker is gebruik ik een taststok; een stok die tot de grond komt. Ik merk echter dat ik hem vaker wil gebruiken in bijvoorbeeld onbekende gebouwen of op drukke, onbekende plekken, vanwege de eerder genoemde, beruchte trappetjes. Ik vind dat nog lastig om te accepteren, maar ik wil me eroverheen zetten.

Ik gebruik kleuromkering op mijn Macbook en iPhone. Op die manier kan ik ervoor zorgen dat letters wit worden en de achtergrond zwart. Dat leest voor mij ontspannender dan zwarte letters op een witte achtergrond, sinds ik na mijn behandeling gevoeliger ben geworden voor licht. Ik kan de kleuren weer ‘normaal’ zetten als ik bijvoorbeeld een foto of video wil bekijken.

Tot slot gebruik ik minimale vergroting, omdat letters voor mij soms toch net wat te klein zijn.

Het was een lange blog, maar hopelijk heb ik een zo goed mogelijk beeld van mijn visuele beperking kunnen geven! Ik hoop dat jullie nu beter begrijpen wat een visuele beperking kan inhouden.

Eén gedachte over “DIT is wat ik zie!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *